کشف بیماری جدیدی که از کنه به سگ‌ها سرایت می‌کنه؛ خطر احتمالی برای انسان‌ها

چندتا سگ توی آمریکا به خاطر یه بیماری جدید که از کنه منتقل می‌شه و از هم‌خانواده‌های بیماری «تب لکه‌دار» هست، از بین رفتن. دانشمندها دارن این باکتری رو با دقت زیر نظر می‌گیرن چون می‌ترسن به آدم‌ها هم سرایت کنه. متخصص‌های سلامت می‌گن چون خیلی از فامیل‌های این باکتری می‌تونن ما رو هم مریض کنن، کلاً این دسته از باکتری‌ها رو باید برای آدم‌ها خطرناک دونست. در این شرایط، نظارت دقیق خیلی کلیدیه.

دانشمندهای دانشگاه ایالتی کارولینای شمالی موفق شدن این عفونت رو از یه سگ مریض کشت بدن. علائم این سگ شبیه «تب لکه‌دار کوه‌های راکی» (RMSF) بود که اون هم با نیش کنه منتقل می‌شه. وقتی تیم تحقیق ژنوم این باکتری رو بررسی کردن، فهمیدن با یه گونه کاملاً جدید طرف هستن و اسمش رو گذاشتن «ریکتزیا فینی» (Rickettsia finnyi)؛ به یاد «فینی»، همون سگی که این باکتری اولین بار توی خونش پیدا شد.

باربارا کورولو، محقق دامپزشکی این دانشگاه می‌گه: «ما اولین بار سال ۲۰۲۰ خبر این گونه جدید رو توی یه گزارش درباره سه تا سگ منتشر کردیم. از اون موقع تا حالا، نمونه‌های ۱۶ سگ دیگه هم به دستمون رسیده که بیشتر توی جنوب شرقی و میان‌غرب آمریکا بودن و به همین میکروب آلوده شدن.»

این عفونت‌های خطرناک باعث بروز علائم متوسط تا شدیدی مثل تب، بی‌حالی و کمبود پلاکت خون می‌شن. خوشبختانه بیشتر سگ‌ها بعد از درمان با آنتی‌بیوتیک خوب شدن، اما یه سگ قبل از تشخیص مرد و یکی دیگه رو هم مجبور شدن راحت کنن. متأسفانه یه سگ هم بعد از درمان دوباره مریضی‌ش برگشت و به خاطر مشکلات کلیوی از بین رفت.

تب لکه‌دار کوه‌های راکی یکی از خطرناک‌ترین انواع این باکتری‌هاست، ولی کلاً بیش از ۲۰ گونه دیگه هم وجود دارن که چندتاشون پستاندارها رو مریض می‌کنن. خیلی از این گونه‌ها تازه توی دهه‌های اخیر با تکنیک‌های پیشرفته شناسایی شدن. آدم‌ها و سگ‌ها بخش اصلیِ چرخه زندگی این باکتری نیستن، ولی ما و حیوانات خونگی‌مون ممکنه گاهی حامل اون بشیم. توی خیلی از جاهای دنیا، محل زندگی آدم‌ها با کنه‌ها تداخل داره و هر برخورد، احتمال اینکه ما میزبان این میکروب‌ها بشیم رو بیشتر می‌کنه.

کورولو توضیح می‌گه که کشت دادن باکتری‌های ریکتزیا توی آزمایشگاه سخته چون اونا داخل سلول‌های دیگه رشد می‌کنن؛ ولی این تنها راهیه که بشه هویت واقعی‌شون رو فهمید. مثلاً یه گونه دیگه به اسم «ریکتزیا پارکری» گاهی سگ‌ها و گاوها رو توی جنوب شرقی آمریکا مریض می‌کنه، ولی اولین موردِ انسانیش تازه سال ۲۰۰۴ شناسایی شد. احتمال داره بعضی از تشخیص‌های اشتباهِ تب لکه‌دار توی این منطقه، در واقع همین باکتری پارکری بوده باشن.

تا همین اواخر، دانشمندها فکر می‌کردن فقط یه نوع از این باکتری سگ‌ها رو توی آمریکای شمالی مریض می‌کنه، ولی حالا معلوم شده یه نوع دیگه هم هست. با اینکه فقط تعداد کمی سگِ آلوده شناسایی شده، احتمال داره بقیه هنوز تشخیص داده نشده باشن. بررسی ژنوم این باکتری نشون می‌ده که تفاوت خیلی کمی با بقیه میکروب‌های تب لکه‌دار داره.

توی آزمایش‌های آزمایشگاهی، این باکتری خیلی خوب با زندگی توی سلول‌های میزبانِ پستاندار سازگار شده و تونسته بیش از ۱۰۴ روز توی سلول‌های ایمنی سگ زنده بمونه. این یعنی حیوانات خونگی ما می‌تونن یه مخزن برای این عفونت باشن.

کورولو می‌گه: «با اینکه هنوز مطمئن نیستیم کدوم نوع کنه این رو پخش می‌کنه، ولی احتمال می‌دیم کارِ “کنه ستاره تنها” باشه؛ چون یه تیم تحقیق توی اوکلاهما دی‌ان‌ای این باکتری رو توی این نوع کنه پیدا کردن.» جالب اینجاست که محدوده جغرافیایی این کنه دقیقاً با جاهایی که سگ‌های مریض پیدا شدن، یکی هست. دانشمندها می‌گن با توجه به اینکه این میکروب ممکنه بین گونه‌های مختلف جابه‌جا بشه، پیدا کردن میزبان‌های اصلیش برای جلوگیری از خطرات احتمالی برای سلامت جامعه خیلی ضروریه.

لینک منبع